İnsan Hakları Günü Vesilesiyle KDK Çeşitli Etkinlikler Gerçekleştirdi

10 Aralık İnsan Hakları Günü vesilesiyle Kamu Denetçiliği Kurumu konferans salonunda 11 Aralık 2019 Çarşamba günü bir panel düzenlendi. Panele Anayasa Mahkemesi Üyesi Prof. Dr. Yunus Şevki Hakyemez, Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Yrd. Öğretim Üyesi Çiğdem Sever ve Danıştay Üyesi Dr. Selami Demirkol katıldı.

Başdenetçi Şeref Malkoç açılış konuşmasında: “Her ne kadar İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, hak ve özgürlükler alanında bir mihenk taşı kabul edilse de bizim tarihimizde Medine Vesikası, Veda hutbesi gibi evrak insanın doğuştan sahip olduğu haklara yüzyıllar öncesinden işaret ediyordu. Beyanname ile bu haklar kurumsallaşmış oldu. Ülkemizde ise 1950’lerde yükselen demokratik anlayış 1960 darbesiyle sekteye uğratıldı. 1961 anayasasıyla getirilen hak ve özgürlükle ise 1971 Anayasası’yla budandı. 1980 darbesiyle bu haklar iyice güdük bırakıldı. Esasen 61 ve 82 Anayasaların getirdiği hak, özgürlükler ve demokrasinin bir MGK kararına bağlı olması bu sonuçları doğurdu” dedi.

Malkoç: “Ülkemizde İnsan Hakları ile İlgili Mekanizmaların İşlemesi için KDK’ya İhtiyaç Var”

Başdenetçi konuşmasını şöyle sürdürdü: “Geldiğimiz noktada son yıllarda parti kapatma davalarının tarihe karışması, MGK’nın yeniden yapılandırılması, askeri yargının kaldırılması, kuvvet komutanlıklarının MSB’ye bağlanması önemli yeniliklerdir. Bu yenilikler henüz yerleşmedi ancak yerleşmesi için mücadele devam ediyor. Bu mücadelede Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı, KDK’nın kurulması önemli kilometre taşlarıdır. 10 Aralık İnsan Hakları Günü vesilesiyle ifade etmek isterim ki hak ve özgürlüklerden yana olan insanların daha çok sesinin çıkması gerekmektedir. Ülkemizde insan hakları ile ilgili mekanizmaların işlemesi için KDK’ya ihtiyaç vardır.”

Hakyemez: “Bireysel başvuru AYM’nin insan hak ve özgürlüklerini koruma yönüne doğru evrilmesini sağladı.”

Anayasa Mahkemesi Üyesi Prof. Dr. Yunus Şevki Hakyemez konuşmasında 61 Anayasası’yla kurulan AYM’nin insan hak ve özgürlükleri koruma amacı güttüğünü ama parti kapatma davalarında görüldüğü gibi bu görevi layıkıyla yapamadığını ifade etti. Hakyemez sözlerine şöyle devam etti: “Bireysel başvuru hakkının getirilmesi AYM’nin insan hak ve özgürlüklerini koruma yönüne doğru evrilmesini sağladı. Devletin bireyle ilişkisinde meşruiyet temeli hukuk ve insan hakları olması lazım. Bunu da biz ülke içinde tesis ettiğimiz kurumlarla yapmalıyız, uygulamada bunu sağlayamazsak anlamı yok. KDK’nın kurulması, bireysel başvuru hakkı, temyiz, idari yargı gibi kurumlar güçlü olan devlete karşı bireyin hakkının korunmasını sağladı.”

Demirkol: Biz AYM’de hakkaniyetli karar almazsak o karar AİHM’den döner.

Danıştay Üyesi Doktor Selami Demirkol yaptığı sunumda hukukun genel ilkelerini anlattı ve şunları söyledi: “Birey odaklı koruma ve hakkaniyet geçmişimizde varken sonradan ihmal edilmiştir. Bunun için bir zihniyet dönüşümü gerekmektedir. Bu yüzden geçmişimize bakmamız gerekiyor. Bunları yapmazsak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bize birçok şeyi dikte eder. Biz AYM’de hakkaniyetli karar almazsak o karar AİHM’den döner. Mahkemeler de toplumun adalet duygusunu tatmin etmelidir. KDK kanunu çok kapsamlı ve sizler de buna uygun işler yapıyorsunuz. Biz bireyi önceleyen bir anlayışla yargılama yapmalıyız.”

Sever: KDK’ya insanlar daha kolay ulaşabiliyorlar.

Panelin son konuşmacısı olan Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Yrd. Öğretim Üyesi Çiğdem Sever ise hukuk alanındaki çelişkileri irdeledi. Sever konuşmasında KDK’nın çalışmalarını da yakından takip ettiğini belirtti: “KDK, AYM ve Danıştay’la birlikte önemli bir güven merkezidir. Türkiye’de KDK dışında hiçbir kurum idareye tavsiye veremiyor. KDK’nın bağlayıcı olmayan karar vermesi aslında ona bir güç de sağlıyor. Çünkü böylece KDK idareye yol gösteriyor, rehberlik ediyor, ona anayasayı, mevzuatı öğretiyor. KDK’nın bir diğer önemli özelliği de erişilebilirlik. AYM, Danıştay ve KDK’nın kararlarına baktığımızda engelli başvuru oranlarının en yüksek KDK’da olduğunu görüyoruz yani KDK’ya diğer kurumlara göre insanlar zor şartlarda daha kolay ulaşabiliyorlar. “

10 Aralık İnsan Hakları Günü Kapsamında TBMM'de de "İnsan Hakları: Gençliğin Sesi" temalı bir panel gerçekleştirildi. Panelde Ankara Hacıbayram Veli Üniversitesi Ombudsmanlık Topluluğu üyesi Aslan Kaya ve Çankaya Üniversitesi Ombudsmanlık Topluluğu Başkanı Fatih Aydemir birer konuşma yaptılar. Ombudsmanlık Kulübü üyesi genç üniversiteliler konuşmalarında; Türkiye’deki hak arama mekanizmaları açısından Kamu Denetçiliği Kurumu’nun üstlendiği rolü anlattılar. Öğrenciler Ombudsmanlık Kulüplerinin hak arama kültürünün gençler arasında yaygınlaşması için yapılan çalışmalara da değindiler.

10 Aralık İnsan Hakları Günü münasebetiyle ayrıca KDK ve UNİCEF ortaklığında KDK’nın tanıtımı amacıyla, akran eğitimi programı başlatıldı. Üç gün süren programa Türkiye’deki 12 Üniversiteden 50 öğrenci katıldı. Eğitim Programında insan hakları, çocuk hakları, hak arama mekanizmaları ve KDK’nın tanıtımı konuları uzmanlar tarafından detaylı olarak anlatıldı.